Ndi ngani Afrika Tshipembe ḽi tshi pembelela Ḓuvha ḽa Vhaswa

Ma Afrika Tshipembe zwenezwino vho vha vha tshi khou ḓiphina nga mafhelo a vhege malapfu,

Na Musumbuluwo wa u awela mushumoni – nga nṱhani ha holodei ya tshitshavha ya Ḓuvha ḽa Vhaswa.

Bonus mbili: Zwenezwo zwi amba vhege pfufhi ya mushumo phanḓa!

Ndi ngani Afrika Tshipembe ḽi tshi pembelela ḓuvha ḽa vhaswa?

Ḓuvha ḽa Vhaswa ndi ḓuvha ḽine maAfrika Tshipembe vha hulisa ngaḽo vhaswa vhe vha vha vho fariwa nga mapholisa a muvhuso wa Tshitalula ngei Soweto nga ḽa 16 Fulwi 1976.

Nga ḓuvha ḽeneḽo ho vhulahwa vhaswa vha fhiraho 500.

Nga matsheloni a dzi 16 dza ṅwedzi wa fulwi 1976, zwigidi zwa matshudeni vha vharema vho ya kha mugwalabo wa u sumbedza u sa tendelana vha tshi bva zwikoloni zwavho vha tshi ya Orlando Stadium.

Vho vha vha tshi khou gwalabela ndaela ya tshiofisi ye ya ita uri luambo lwa Afrikaans lu kombetshedzwe zwikoloni zwa ḓoroboni dza vharema shangoni ḽoṱhe.

U shumiswa ha nyambo dzapo zwo vha zwo thivhelwa kha zwikolo izwi ngeno ndayotewa i tshi tikedza uri Luafrikaans na Luisimane zwi vhe nyambo dza tshiofisi dza shango.

Raḽi yo vha yo itelwa u vha mugwalabo wa mulalo hu na ndivho dza u humbela muvhuso uri u sa kombetshedze luambo lwa Afrikaans zwikoloni.

Fhedzi zwithu zwo mbo ḓi bva ndanguloni musi hu tshi vhidzwa mapholisa uri vha balanganye magogo nahone ha thoma dzikhakhathi.

Naho migwalabo ya dzi 16 June 1976 yo ita uri hu vhe na vhathu vhanzhi vho huvhalaho.

Vhaswa vha 1976 vho shela mulenzhe kha u lwa na u kunda u sa lingana na u tsikeledzwa zwo vhangwaho nga muvhuso wa tshiṱalula.

• VHALANI HAFHU :Mac G o pomoka Sabelo Zuma u shumiswa zwidzidzivhadzi

Nga murahu ha u ḓa ha dimokirasi nga 1994, muvhuso muswa wa dimokirasi wo ḓivhadza ḽa 16 Fulwi sa Ḓuvha ḽa Vhaswa ḽa Lushaka na Fulwi sa Ṅwedzi wa Vhaswa.

Translated by Nthaduleni Rolivhuwa